Khai thác Bitcoin là quá trình khám phá các khối mới, xác minh các giao dịch và thêm chúng vào chuỗi khối Bitcoin. Vậy điều này có ý nghĩa gì, nó hoạt động như thế nào và tại sao nó lại quan trọng?

Theo nghĩa truyền thống, khai thác Bitcoin bao gồm các bước tương tự như khai thác tài nguyên khoáng sản; cụ thể là đòi hỏi một lượng lớn thời gian, năng lượng và tiền bạc để khám phá ra điều gì đó trước khi những người khác làm. Trong khi người khai thác vàng sử dụng các loại máy móc hạng nặng thì người khai thác Bitcoin sẽ sử dụng dàn máy tính với cấu hình cực mạnh để “khám phá” các khối mới để thêm vào chuỗi khối Bitcoin.

Một khi một block mới được khai thác, người khai thác thành công được cấp quyền điền vào block đó một dữ liệu giao dịch mới. Đổi lại cho việc dành thời gian và công sức để thực hiện quá trình khai thác, những người thành công sẽ nhận được một lượng thưởng Bitcoin mới miễn phí, cũng như bất kỳ khoản phí nào liên quan đến các giao dịch mà họ lưu trữ trong các khối mới.

Quá trình khai thác là cách dữ liệu giao dịch mới được thêm vào chuỗi khối Bitcoin và điều chỉnh cách các đồng Bitcoin mới đi vào lưu thông.

Các thợ đào khai thác Bitcoin như thế nào?

Để xác thực và thêm các giao dịch mới vào blockchain, các thợ đào phải cạnh tranh với nhau bằng cách sử dụng thiết bị máy tính chuyên dụng. Họ sử dụng thiết bị của mình để tạo ra các dòng mã có độ dài cố định được gọi là “hàm băm”. Để khám phá khối tiếp theo, họ phải tạo một hàm băm có số lượng bằng hoặc cao hơn ở phía trước của nó so với “băm mục tiêu”

“Băm mục tiêu” là mã thập lục phân 64 chữ số (bao gồm các số 0-9 và các chữ cái A-F) mà tất cả các thợ đào cố gắng để khớp ngay sau nó để khám phá block tiếp theo.

Tại điểm bắt đầu, tất cả các thợ đào lấy dữ liệu từ khối trước đó, được gọi là “tiêu đề khối” – chứa những thứ như dấu thời gian của khối, hàm băm của dữ liệu khối trước đó và một khoảng trống được gọi là “mật mã nonce. ” Hầu hết dữ liệu trong tiêu đề khối là cố định, có nghĩa là không thể thay đổi, ngoại trừ nonce. Nonce có nghĩa là “một số chỉ được sử dụng một lần” và là một phần của tiêu đề khối trước đó mà các thợ đào được phép chỉnh sửa. Hãy nhớ rằng, chỉ cần một thay đổi nhỏ của đầu vào cũng sẽ tạo ra một mã băm hoàn toàn khác.

Phần khó ở đây là các hàm băm được tạo hoàn toàn ngẫu nhiên, có nghĩa là người khai thác không thể biết các hàm băm sẽ như thế nào trước khi họ tạo chúng. Vì vậy, nó chỉ đơn giản là trường hợp thử và sai cho đến khi ai đó khớp được giá trị nonce – được gọi là “golden nonce”.

Đây là lý do tại sao các thợ đào phải đầu tư vào các thiết bị máy tính tiêu tốn nhiều năng lượng, đặc biệt là các máy khai thác mạch tích hợp (ASIC), nó có thể tạo ra hàng nghìn tỷ băm mỗi giây.

Cách hiểu đơn giản hơn về khai thác Bitcoin là tưởng tượng mỗi khối mới là một chiếc rương kho báu với một ổ khóa số của riêng nó. Để nhận được phần thưởng Bitcoin miễn phí bên trong và giành quyền thêm dữ liệu giao dịch mới vào đó (và thu các khoản phí liên quan), bạn phải liêu tục thử từng số (the nonce) cho đến khi mở được ổ khóa (băm mục tiêu).

Đây là ví dụ về việc một băm mục tiêu trông như thế nào:

0000000000000000057fcc708cf0130d95e27c5819203e9f967ac56e4df598ee

Hàm băm là gì?

Hàm băm là một hàm mật mã toán học, chuyển đổi dữ liệu đầu vào thành một mã có độ dài cố định. Hãy suy nghĩ hàm băm là kỹ thuật mã hóa dữ liệu (đầu vào) thành một mã 64 ký tự (đầu ra), thông qua phương pháp toán học gọi là “hash function”.

Những hàm băm mật mã cũng giống như những hàm băm thông thường, nhưng mang trong mình một số đặc điểm khác, quan trọng nhất là không thể đảo ngược. Điều này có nghĩa là khi bạn có trong tay giá trị sau khi băm (đầu ra), bạn không thể biết giá trị ban đầu là gì (đầu vào). Điều này đơn giản như việc bạn uống một cốc sinh tố hỗn hợp rất ngon nhưng không thể nào liệt kê tất cả nguyên liệu của nó vậy. Mỗi hàm được tạo ra hoàn toàn duy nhất, có nghĩa là không thể tạo ra cùng một hàm băm với hai đầu vào khác nhau.

Trong trường hợp của Bitcoin, blockchain sử dụng Secure Hash Algorithm 256 hay SHA 256 để tạo đầu ra dài 256 bit hay 64 ký tự, bất kể kích thước của đầu vào như thế nào.

Phần thưởng cho những thợ đào chiến thắng

Đối với mỗi khối mới được thêm vào blockchain, tập hợp các quy tắc được lập trình trong Bitcoin sẽ phát hành một lượng cố định các đồng tiền mới được đúc cho người khai thác thành công.

Một trong những giải pháp được lập trình do Satoshi Nakamoto đưa ra nhằm giảm đều đặn số lượng Bitcoin được phát hành theo thời gian, số tiền được trao cho các thợ đào sẽ bị cắt giảm khoảng 4 năm một lần, hoặc 210.000 khối, trong giai đoạn được gọi là “Bitcoin Halving”. Năm 2009, phần thưởng một khối là 50 BTC. Con số này đã giảm xuống còn 25 BTC vào năm 2013. Lần giảm một nửa gần đây nhất xảy ra vào năm 2020, phần thưởng giảm từ 12,5 BTC xuống 6,25 BTC.

Lưu ý rằng Bitcoin có giới hạn nguồn cung tối đa là 21 triệu coins và chúng ta đã có 18,7 triệu coins đang lưu hành. Phần thưởng khối sẽ không còn được phân phối sau khi 21 triệu BTC đã được phát hành ra thị trường. Khi điều này xảy ra, các thợ đào sẽ chỉ có thể kiếm được phần thưởng từ phí giao dịch Bitcoin.

Ngay cả với sự kết hợp của hai nguồn doanh thu này, không phải mọi thợ đào đều tạo ra lợi nhuận. Để đủ sống, thu nhập của các thợ đào phải cao hơn số tiền cho chi phí điện và bảo trì các giàn thiết bị đào của mình. Ngoài ra, khi độ khó khai thác tăng lên, các hoạt động khai thác buộc phải mở rộng hoặc nâng cấp thiết bị của họ để duy trì lợi thế cạnh tranh.

Những khó khăn trong quá trình khai thác Bitcoin

Một điều quan trọng cần biết về Bitcoin là khi Satoshi Nakamoto tạo ra giao thức, họ đã lập trình thời gian khám phá một khối mới là 10 phút. Điều này có nghĩa là sẽ mất khoảng 10 phút để người thợ đào tạo thành công mã băm để khám phá khối tiếp theo.

Vậy làm thế nào để đảm bảo các khối mới được khám phá sau mỗi 10 phút?

Giao thức Bitcoin có khả năng tự động tăng hoặc giảm độ phức tạp của quá trình khai thác tùy thuộc vào việc các khối được tìm thấy nhanh hay chậm.

Mỗi hai tuần, giao thức Bitcoin tự động điều chỉnh “băm mục tiêu” để các thợ đào tìm khối mới khó hơn hoặc dễ hơn. Nếu quá lâu (quá mười phút), độ khó sẽ phải điều chỉnh xuống, ít hơn mười phút, nó sẽ được điều chỉnh lên. Cụ thể hơn, giao thức sẽ tăng hoặc giảm số không ở phía trước. Điều này nghe có vẻ đơn giản, nhưng chỉ cần thêm một số không vào mã băm mục tiêu cũng làm cho đoạn mã khó đánh hơn nhiều.

Cuộc đàn áp vào năm 2021 đối với các hoạt động khai thác Bitcoin ở Trung Quốc đã khiến Bitcoin mất phần lớn số lượng thợ đào. Điều này lại mang đến cho những người khai thác Bitcoin còn lại doanh thu tăng đáng kể.

Mặc dù việc tích cực tham gia Bitcoin có thể là một phi vụ kinh doanh béo bở, nhưng các yêu cầu về năng lượng và phần cứng thường hạn chế khả năng sinh lời của nó – đặc biệt đối với những người khai thác có nguồn lực hạn chế.

Người từng hoài nghi Crypto đã tiết lộ giữ một phần nhỏ bitcoin (BTC). Không những thế, ông còn khen ngợi bitcoin đã đi được một hành trình dài kể từ khi thành lập. Ông đã nói rằng thực tế rằng nó chưa bao giờ bị “hack” hoặc bị vi phạm.

Bitcoin có giá trị ước tính

Ray Dalio đã có những chia sẻ về thành tựu của bitcoin trong một cuộc phỏng vấn với Marketwatch. Ông tin vào Blockchain vì nó “nhận được sự tín nhiệm”.

Dalio là một trong những người quản lý quỹ phòng hộ có sức ảnh hưởng nhất trong giới đầu tư và vô cùng thành công. Tuy nhiên, anh không hẳn lúc nào cũng là một fan hâm mộ của Bitcoin. Nhưng bây giờ, anh thừa nhận có sở hữu “một chút” tiền điện tử trong danh mục đầu tư.

Nói về chủ đề đầu tư, Dalio nói rằng Bitcoin có thể thay cho vàng đối với thế hệ trẻ. Ông nói thêm:

“…Một danh mục đầu tư sẽ bắt đầu với một kịch bản về trường hợp xấu nhất, những tài sản bảo vệ nó và đảm bảo nó đa dạng. Nó gần như là một sự thay thế của thế hệ trẻ đối với vàng. Nó không có giá trị thực tế, nhưng nó có giá trị ước tính, do đó, nó có giá trị.”

Sau khi nói, Dalio đã chỉ ra một số vấn đề liên quan đến Bitcoin. Ông nghĩ rằng chính phủ sẽ cấm tiền điện tử nếu cảm thấy nó đe dọa hoặc có ảnh hưởng.

Ông không tin rằng các ngân hàng trung ương hoặc các tổ chức tài chính lớn sẽ nắm giữ một lượng BTC đáng kể. Đây không phải là lần đầu tiên người sáng lập thực hiện một tuyên bố như thế này. Trước đó, Dalio cho biết các nhà quản lý có thể “trừ khử” Bitcoin nếu nó thành công và có cách loại bỏ nó.

“Tôi sẽ chọn vàng”

Trên thực tế, thật khó để nói nếu Dalio, hoàn toàn hưởng ứng các quan niệm về Bitcoin. Dalio đã khẳng định sự tăng trưởng của mình trong công nghệ Blockchain và tin rằng tiền điện tử đã đạt được một kỳ tích đáng chú ý. Tuy vậy, ông không phải là một người giữ Bitcoin lớn.

Dalio tiết lộ điều này vào đầu năm 2021. Nếu ai đó đặt một khẩu súng vào đầu anh ta và yêu cầu anh ta đưa ra lựa chọn, anh ta sẽ chọn vàng thay vì Bitcoin . Tỷ phú thích thị trường tiền điện tử, nhưng anh ta vẫn coi vàng là sự ưu tiên.

Lý do của Dalio về việc ủng hộ Bitcoin ở giai đoạn này chỉ với mục đích đa dạng hóa danh mục.

Hệ sinh thái, một trong các yếu tố cần phải có trong việc đầu tư coin tiềm năng. Đây sẽ là một bài viết phân tích mức độ quan trọng của các hệ sinh thái crypto. Nó sẽ cho bạn 1 cái nhìn tổng quan hơn về tiềm năng thị trường crypto hiện nay và trong tương lai.

1. Hệ sinh thái trong kinh doanh là gì

Đầu tiên chúng ta phải hiểu khái niệm về hệ sinh thái. Hệ sinh thái là gì.

Theo khái niệm của sinh học thì hệ sinh thái là một tập hợp các nhóm động thực vật phụ thuộc vào nhau. Là hệ thống các tập hợp loài được điều chỉnh bởi các quy tắc chung trong hệ thống sinh thái đó.

Đó là khái niệm bên sinh học, khá khó hiểu. Tuy nhiên bây giờ chúng ta sẽ lấy một ví dụ rõ ràng và tiêu biểu hơn về các hệ sinh thái liên quan đến tài chính trong cuộc sống hiện tại.

• Hệ sinh thái của Samsung chẳng hạn: Samsung với sản phẩm chủ lực của họ là smartphone. Tuy nhiên xoay quanh đó, họ còn sản xuất tai nghe, ti vi, máy giặt, tủ lạnh,… tất cả đều mang thương hiệu Samsung.
• Ví dụ điển hình nhất về hệ sinh thái ở thị trường việt Nam: Tập đoàn Vingroup, chúng ta có thể thấy chuỗi siêu thị mini Vinmart, điện thoại Vsmart, xe Vinfast, nhà Vinhome,…

Có thể thấy trong các hệ sinh thái ví dụ trên, tất cả những sản phẩm mà các tập đoàn sản xuất đều để phục vụ nhu cầu người dùng của họ, và phát triển thương hiệu cũng như mức nổi tiếng của thương hiệu đối với thị trường. Từ đó dần dần nắm thị phần thị trường, đem lại mức cạnh tranh cũng như mức lợi nhuận cao hơn, kèm đó là giảm thiểu rủi ro trong kinh doanh. Có thể hiểu một cách đơn giản về hệ sinh thái trong kinh doanh như trên. Vậy Crypto thì sao ?

2. Hệ sinh thái trong Crypto

Cũng như khái niệm trên, hệ sinh thái crypto cũng vậy, những đồng coin hay token thuộc hệ sinh thái đó được tạo ra nhằm phục vụ nhu cầu của người dùng cũng như các nhà đầu tư. Nói đơn giản giống một quốc gia sẽ bắt buộc phải có quân đội đáp ứng nhu cầu quốc phòng, hệ thống giáo dục, y tế, tiền tệ,.. đó là những thứ bắt buộc phải có để điều hành và phát triển 1 quốc gia. Vậy một hệ sinh thái crypto cần có những mảng chính nào:

• Transactions và Payment Services: Đây là nền tảng mà mọi hệ sinh thái crypto nào cũng phải có. Đó là nhu cầu giao dịch, thanh toán và lưu trữ (smart contract, token và wallet). Hiểu đơn giản là trước khi bạn muốn xây nhà tự lập thì bạn phải tự chủ được tài chính bản thân đã.
• DeFi: Trong các sàn giao dịch các thuật ngữ này đươc gọi là: Hợp đồng Future, Margin, Farming, Pool, Staking,… Hiểu đơn giản là các nhu cầu của người dùng về tài chính như: vay, tiết kiệm, cho vay, lãi suất,… Và các token Defi được tạo ra để đáp ứng nhu cầu trên của người dùng.
• Social và Entertainment: Sau khi các nhu cầu cơ bản đã được đáp ứng rồi thì sẽ mơ rộng ra đến mảng giải trí và xã hội. Đặc trưng của mảng này là các token NFT, Games song song với đó là sự phát triển của các game play to earn và các mạng xã hội.
• Blockchain solutions: Sự ứng dụng của hệ sinh thái đó trong cuộc sống thật. Về các lĩnh vực giáo dục y tế, phát triển không gian mạng, vũ trụ,… Đây cũng chính là điều mà ngày nay các hệ sinh thái đang nhắm đến. Có lẽ trong tương lai không xa chúng ta có thể thấy được điều này.

Bên trên là 4 mảng chính mà hầu như hệ sinh thái crypto nào cũng cần phải xây dựng.

3. Sự quan trọng của hệ sinh thái crypto trong thị trường và trong đầu tư crypto

Trong thị trường crypto

Nếu đã đọc hết các thông tin trên thì chắc hẳn các bạn cũng đã hiểu được phần nào tầm quan trọng của các hệ sinh thái trong thị trường crypto rồi. Nếu như 1 đồng token nào đó không có hệ sinh thái thì sao, dưới đây là một số rủi ro cũng như bất lợi của đồng token hay coin đó:

• Mức ảnh hưởng : điều này chắc chắn sẽ bị thiệt thòi nặng so với các đồng coin token khác có hệ sinh thái. Hãy nhìn ví dụ đơn giản xem, hãng điện thoại Mobell (đại diện không có hệ sinh thái) và Samsung (một hệ sinh thái lớn) xem ai phổ biến và được người dùng lựa chọn hơn. Chính mức ảnh hưởng đó cũng sẽ ảnh hưởng tới giá cả của đồng token coin đó trong tương lai. Dẫn đến tình trạng bị “xả” bán tháo quá mức, gây nguy hiểm vốn của người đầu tư.
• Ngược lại các đồng token có hệ sinh thái còn được sự hậu thuẫn cũng như hỗ trợ lớn từ chính hệ sinh thái đó, nói theo thuật ngữ dân crypto là sẽ được “bơm”, từ đó nâng cao giá trị của hệ sinh thái cũng như giá của đồng token đó, có lợi cho cả người dùng và nhà phát triển lẫn các nhà đầu tư hay các quỹ lớn.

Trong đầu tư Crypto

Giống như đã nói ở trên hệ sinh thái crypto cũng ảnh hưởng đến giá trị của đồng token.

• Có thể thấy phần lớn các đồng token có hiện tượng “xả hàng” mất giá diễn ra ở các token không có hệ sinh thái, hoặc hệ sinh thái non kém. Ngoài ra các nhà đầu tư lâu dài sẽ không hề có lợi nhuận, thậm chí thua lỗ. Ngược lại việc token được sự hỗ trợ từ hệ sinh thái sẽ có tương lai tươi sáng hơn nhiều.
• Chính vì vậy, lời khuyên ở đây là hãy chọn những đồng token coin có hệ sinh thái hỗ trợ để đầu tư. Đây mới gọi là đầu tư, đầu tư một cách lâu dài, hiệu quả. Còn việc lao vào các “token rác” không có mục tiêu rõ ràng thì chỉ được gọi là đầu cơ mà thôi.
• Ngoài ra các token sàn như FTT token hay các token sàn khác cũng chính là các token có hệ sinh thái, chính sàn giao dịch của nó là hệ sinh thái. Đây cũng là lý do vì sao mình lại chọn FTT token là một token tiềm năng trong tương lai.

4. Tiềm năng của các token trong hệ sinh thái Crypto

Nếu như hệ sinh thái của Vingroup được xậy dựng dựa trên nền tảng là tập đoàn Vingroup về mảng bất động sản thì crypto cũng vậy. Hiểu đơn giản là sẽ có 1 token mang tính biểu tượng, cốt lõi của hệ sinh thái (giống như tập đoàn Vingroup vậy). Còn xoay quanh nó sẽ là các token khác mang chức năng đáp ứng như cầu hệ sinh thái đó (như Vinsmart, Vsmart, Vinfast,..)

• Token nền tảng: Gọi đơn giản là trung tâm, còn các token khác xoay quanh nó vậy. Đây là dạng token tiềm năng lớn trong tương lai. Tuy nhiên giá và sự tăng trưởng sẽ khá chậm theo thời gian. Tuy nhiên việc nó đem lại lợi nhuận lâu dài là không thể phủ nhận. Nếu bạn là người đầu tư chắc chắn có thể lưu ý đến các token dạng này.
• Token chức năng: Là các vệ tinh xoay quanh token nền tảng. Ở dạng token này, giá cả sẽ có nhiều biến động mạnh hơn token nền tảng. Bù lại tốc độ tăng trưởng cũng khá nhanh, tuy nhiên nguy cơ thua lỗ và rủi ro khi đầu tư cũng khá cao. Hiểu đơn giản giống như Trend trên mạng vậy, Trend nào hot thì đồng token về Trend đó sẽ tăng và ngược lại. Token dạng này khá thích hợp cho người chơi dạng Trade.

Ngoài ra, các token coin không có hệ sinh thái vẫn có khả năng sinh lời và đem lại lợi nhuận. Tuy nhiên khả năng rủi ro sẽ cao hơn rất nhiều. Nên mình không khuyến khích đầu tư loại token coin này.

5. Một số hệ sinh thái crypto tiêu biểu

1. Hệ sinh thái Binance smartchain

Đây là hệ sinh thái của sàn giao dịch điện tử Binance. Một hệ sinh thai đã được xây dựng từ lâu với coin nền tảng là BNB. Hiện nay hệ sinh thái nãy đã khá hoàn thiện và đang ngày càng phát triển hơn.

2. Hệ sinh thái Ethereum

Một cái tên khá tiêu biểu cho các hệ sinh thái đời đầu. Một hệ sinh thái lớn, đã phát triển rất mạnh và rộng. Với coin nền tảng là ETH. Hệ sinh thái này đã phát triển phải nói là hoàn thiện nhất trong các hệ sinh thái.

3. Hệ sinh thái Solana

Một hệ sinh thái mới bùng nổ trong những tháng cuối năm 2021. Coin nền tảng là SOL

4. Hệ sinh thái Polkadot

Cùng với Solana đây là hai hệ sinh thái bùng nổ lớn nhất trong năm 2021. Coin nền tảng là DOT

5. Hệ sinh thái Near

Hệ sinh thái khá mới và có nhiều tiềm năng. Coin nền tảng là NEAR

6. Hệ sinh thái Cosmos

Giống như near đây cũng là một hệ sinh thái mới và tiềm năng. Coin nền tảng là ATOM